Các bài thuốc, món ăn từ hoa cát căn (hoa sắn dây)

209 02/07/2019
Dadaypqa.com - Hoa cát căn tính mát, vị ngọt, vào kinh tâm, vị, có tác dụng giải độc của rượu, bổ tỳ, điều trị người bệnh uống rượu khiến phủ tạng thương tổn, phát nhiệt, nôn mửa ra chất chua, thổ huyết, đau đầu, hoa mắt... Hoa cát căn đắp lên vết thương để cầm máu....

HOA CÁT CĂN

Bài thuốc từ hoa cát căn

Đặc tính và công dụng của hoa cát căn

Công dụng: giải rượu, bổ tỳ

Cây sắn dây cho hoa gọi là cát hoa, hay hoa cát căn. Cát căn thuộc họ đậu, sau lập thu thì hoa bắt đầu nở, đó là thời điểm thu hái tốt nhất, bỏ cuống lá, phơi khô, hoa to màu tím nhạt, hoa chưa nở hết là tốt nhất. Cát căn (Cát là sắn, Căn là rễ), vì cây có củ như củ sắn nên gọi cát căn.

Cát căn là cây thảo quân. Cây ra hoa vào tháng 9-10. Củ phình dài ra có khi thành khối nặng tới 20kg, ăn được. Nếu trồng vào tháng 3 - 4 thì hết tháng 11 có thể đào lấy củ, chế biến thành dược liệu. Cây trồng 2 năm thì ra hoa, tháng 5 - 7 lúc chùm hoa đã có 2/3 hoa nở có thể hái phơi khô. Hoa màu xanh lơ, thơm, xếp thành chùm ở nách, lá bắc có lông.

Hoa cát căn tính mát, vị ngọt, vào kinh tâm, vị, có tác dụng giải độc của rượu, bổ tỳ, điều trị người bệnh uống rượu khiến phủ tạng thương tổn, phát nhiệt, nôn mửa ra chất chua, thổ huyết, đau đầu, hoa mắt... Hoa cát căn đắp lên vết thương để cầm máu.

Rễ cát căn (còn gọi là củ sắn dây) tính bình, vị ngọt đắng, vào kinh tỳ, vị, Tác dụng trị ngứa, giải khát, điều trị cánh tay, vai, đầu đau nhức, giải nhiệt, trị khát, kiết lỵ, cao huyết áp, đau tim, tai nghe không rõ, giải rượu và thuốc độc, giải độc của sắn...

Nước ép rễ cát căn trị uống rượu say không tỉnh, nôn không ra, phụ nữ tức ngực (rễ cát căn nấu canh ăn cũng có tác dụng). Củ cát căn thường được chế thành bột, thường hay gọi là bột sắn dây, dùng để uống giải khát, giải nhiệt trong mùa hè, giúp thông đại tiểu tiện, giải được độc của rượu, trị nóng nảy bồn chồn trong người, chữa chứng nhức đầu vì nóng, chế ngự được độc của đan thạch. Giã nát ép lấy nước uống, trị trẻ con sốt, chế ngự sởi mới phát.

Người bị chó dại cắn có độc, đâm cát căn sống uống rất tốt, nêu không có tươi, dùng bột trộn nước giếng, rịt vào chỗ bị thương. Cát căn dùng sống có tác dụng giải cơ nhiệt, sinh tân dịch, dùng nướng thì kích thích vị khí đi lên; Muốn hạ sốt, nên dùng sống. Muốn cầm tiêu chảy, nên nướng lên.

Lá cát căn trị cầm máu do vết dao, đắp vào; hoặc giã lá tươi, lấy nước uống còn bã đắp vào chỗ rắn cắn. Dây cát căn mọc bò dưới đất gọi là cát căn đằng, có tác dụng tiêu sưng, trị nhọt lở, viêm họng thanh quản, sưng núm vú, trẻ con cấm khẩu. Dùng dây cát căn trị viêm họng cấp tính, viêm thanh quản cấp tính bằng cách đốt cháy, tán bột, uống với nước.

Các bài thuốc từ cát căn:

Canh cát căn giải rượu độc, điều trị uống quá nhiều rượu, nôn mửa, tâm thần bất an, ngực, hoành cách mô khó chịu, ăn ít, tiểu tiện không thông: l,5g thanh bì, 2,5g mộc hương; vỏ quýt, nhân sâm, trư linh, phục linh, mỗi loại 7,5g, trạch tiết, thần khúc, gừng khô, bạch thuật mỗi loại 10g; bạch đậu khấn, hoa cát căn, sa nhân, mỗi loại 25g. Tất cả nghiền thành bột, mỗi lần uống 15g với nước nóng, khi người bệnh ra mồ hôi lâm tâm mới có hiệu quả.

Lấy 5g hoa cát căn, 10g đảng sâm, 15g vỏ quýt, đun làm trà uống, có tác dụng: giải rượu, lợi gan mật. Người nghiện rượu nên thường xuyên uống, người thường đau dạ dày, nôn mửa, nên thêm 2,5g sa nhân uống cùng; người hay uống bia lạnh, thêm 2,5g gừng khô uống cùng; người hay uống rượu nặng, như rượu đại mạch hoặc rượu cao lương, nên cho thêm 2,5g thần khúc, uống cùng. Loại trà trên tăng khả năng uống rượu, uống không dễ say nhưng cũng không nên quá lạm dụng

Trị tổn thương gân chảy máu: giã củ sắn dây lấy nước uống, dùng khô thì sắc mà uống, còn bã đắp nơi đau (Ngoại đài bí yếu phương).

Trị say rượu không tinh: pha nước sắn dây uống đến khi đi tiểu được thì lành.

Trị đau nhức vùng thắt lưng: nhai sống củ sắn dây, nuốt nước cho đến khi khỏi.

Trị uống thuốc quá liều: giã củ sắn dây sông, lấy nước cốt uống, nếu dùng khô thì sắc để uống.

Trị trúng độc các loại thuốc, ngộ độc sinh ra bứt rứt, bồn chồn, phát cuồng nôn mửa: lấy sắn dây sắc để uống.

Trị nhức đầu, sốt cao: rửa sạch củ sắn dây sống giã nát lấy một chén nước lớn, một chén đậu xị, sắc còn 6 phần, bỏ bã, chia uống cho đến khi ra được mồ hôi thì tốt, nếu chưa ra mồ hôi thì uống tiếp. Nếu tâm nhiệt cho thêm 10 hạt kha tử nhân.

Trị tích chướng khí nóng độc: củ sắn dây tươi, giã, vắt lấy 1 chén nước nhỏ uống để khử khí nhiệt độc.

Trị trẻ nhỏ nhiệt khát lâu ngày không hết: 20g sắn dây sống, sắc để uống.

Trị chảy máu mũi không cầm: giã củ sắn dây ép lấy nước, uống 3 lần thì khỏi.

Trị thương hàn đau đầu, sốt 2-3 ngày: 200g cam thảo 200g, hương kỷ 1 thăng, nước tiểu trẻ con 8 tháng, sắc làm 3 thang, chia 3 lần uống, đồng thời ăn cháo hành cho ra mồ hôi.

Trị vết lở do cọp vồ: củ sắn dây sống, sắc nước đặc để rửa, bên trong uống bột sắn dây, mỗi lần 20g, ngày đêm 6 lần.

Trị nhiệt độc hạ huyết do ăn thức ăn nóng sinh ra: cát căn 2 cân sống, giã ép lấy nước một thăng, bỏ vào một ít nước liên ngẫu (Ngó sen) để uống.

Trị các loại thương hàn khó phân biệt, chỉ dùng bài này thì trị được cả những bệnh thiên hành thời khí, làm nhức đầu, nóng sốt, mạch hồng: lấy 160g cát căn, 2 tô nước lạnh, 1 thăng đậu xị, sắc còn nửa thăng, thêm vào một tí gừng thì càng tốt.

Trị có thai mà sốt: dùng nước cốt sắc cát căn 2 thăng, chia 3 lần.

Để phòng nhiệt bệnh do giỏ độc đưa đến lây lan: bột cát căn 2 thăng, sinh địa 1 thăng, hương kỷ 1/2 thăng, tán bột, uống với nước cơm sau khi ăn, ngày 3 lần, có bệnh uống 5 lần.

Trị phiền táo nóng khát: bột cát căn 160g, trước hết lấy nước tẩm gạo tấm cám nửa thăng 1 đêm, vớt ra rồi đổ nước khác vào, khuấy đều, nấu chín, trộn bột cát căn vào để ăn.

Trị ọe khan không dứt: cát căn sống, giã nát, uống lấy nước một bát là hết.

Trị trẻ nhỏ nôn mửa, sốt cao, khi ăn bị kinh giản: bột cát căn 80g, sắc còn 2 chén, trộn đều, chưng cách thủy, ăn như cháo.

Trị tâm nhiệt mửa ra máu không cầm: cát căn tươi, giã vắt lấy nước cốt nửa thăng, uống vào là hết.

Cát căn hợp với thăng ma vào trong những thuốc thăng đương tán hỏa, thăng dương trừ thấp, thăng dương ích vị, thanh thử ích khí, bổ trung ích khí.

Cát căn kết hợp với thuốc bổ thận ích tinh làm hoàn thì có tác dụng bổ ấm làm mau có con.

Trị viêm ruột cấp tính, lỵ, mình sốt bứt rứt: cát căn 12g, hoàng cầm 12g, hoàng liên 4g, sắc để uống.

Trị sởi mới phát hoặc chưa mọc ra hết: lấy cát căn, ngưu bàng tử, kinh giới mỗi thứ 12g, thuyền thoái 4g, liên kiều 16g, uất kim 8g, cam thảo 4g, cát cánh 8g rối sắc uống.

Trị sởi: mới bắt đầu, khát nước, nóng nảy, bực dọc: cát căn 12g, sinh thạch cao 20g, tri mẫu 8g, cam thảo 8g, sắc uống.

Trị trẻ nhỏ viêm tủy xám, gáy lưng co quắp: cát căn 8g, thạch cao 8g, kim ngân hoa 4g, hoàng cầm 4g, ngô công 2 con, toàn yết hai con, bạch thược 4g, hoàng liên 2,8g, cam thảo 2g.

Trị huyết áp cao, cổ cứng đau: cát căn 20g sắc để uống.

Món ăn từ hoa cát căn

Trả cát cán:

Nguyên liệu: 5g hoa cát căn, 5 hạt điểu mai, 2,5g lạc thần hoa, 1 thìa đường phèn lớn.

Cách làm: hoa cát căn ngâm với nước, rửa sạch, để ráo nước. Điểu mai, lạc thần hoa, rửa sạch, sắc cùng 4 bát nước, ban đầu đun to lửa, sau đó đun nhỏ lửa khoảng 30 phút, cho hoa cát căn và đường phèn vào đun 3 phút nữa là được.

Công dụng: giải rượu, chống nôn.

Canh thịt bò, sơn tra, cát căn:

Nguyên liệu: 2,5g hoa cát căn, 5g sơn tra, 250g thịt bò, 1 lát gừng, 1 thìa muối nhỏ.

Cách làm: cát căn, sơn tra rửa sạch, gừng rửa sạch, đập dập. Thịt bò rửa sạch, trộn qua nước sôi, rửa sạch, để ráo nước. Cho cả hai và 4 bát nước vào đun thành canh, ban đầu đun to lửa sau đó nhỏ lửa khoảng 40 phút, cho thêm muối, có thể bỏ bã, uống canh, ăn thịt.

Công dụng: thích hợp với người nghiện rượu lâu năm, chống ngủ mê, đau đầu, hoa mắt.


Tags: hoa cát căn, sắn dây, các loại hoa,

Loading...

Bạn cần tư vấn






Bài liên quan